Wanneer is stelen stelen?

Volgens de Telegraaf wordt stelen van de baas steeds gewoner. Ook onderzoek van het blad Management Team wijst daarop. Maar wanneer is stelen nou echt stelen? Ben je verkeerd bezig als je eens een pen of een paar papiertjes meeneemt? En is voor priv├ę doeleinden een printje maken ook al stelen? En als je kosten vergeet te declareren, steelt de baas dan van jou? Een dergelijk onderzoek raakt aan de diepere vraag of er grenzen zijn te trekken op dit gebied. Het is bijna een moreel vraagstuk. Natuurlijk, het in grote hoeveelheden aftappen van diesel en dat dan verkopen, of het meenemen van laptops of meubilair gaat gevoelsmatig te ver. Maar geldt dat voor alles?

Het antwoord op dit soort vragen is mijns inziens mede afhankelijk van de organisatie. Het is misschien wel raadzaam om grenzen te trekken en die duidelijk vast te leggen in documenten als huishoudelijke reglementen of gedragsregels. Hier zal je zien dat het heel afhankelijk is van de organisatie hoe gedetailleerd deze zaken worden vastgelegd. En hoe strak daarop wordt gestuurd. Wat je vaak ziet, is dat dergelijke regels soepel en willekeurig worden gehandhaafd. Daarbij schromen managers niet hun persoonlijke favorieten coulanter te behandelen dan de minder populaire collega’s. Ook is het vaak een kwestie van goed voorbeeld doet goed volgen. Als de baas weleens wat meeneemt naar huis of langer pauze neemt, wordt het lastiger om de medewerkers te overtuigen zich aan de afgesproken regels te houden. Bovendien kan je je natuurlijk afvragen of je niet iets aan je personeelsbeleid moet doen als je met het stellen van regels je medewerkers in het gareel moet houden. Misschien heb je dan de verkeerde mensen aangenomen.

Met dit al is de centrale vraag nog niet beantwoord: wanneer is stelen stelen? In de maatschappij gelden meestal heldere regels, die voortkomen uit een centraal normen en waarden stelsel. Met een steeds verder gaande individualisering, komt de oude norm van het mijn en dijn ook in het gewone leven meer en meer onder druk te staan. Dat wordt in groeiende mate misschien wel een norm van mijn en ons, waarbij de Amstel-reclame als treffend voorbeeld mag dienen: het is toch ons bier? En in dat kader, zou je er als werkgever over kunnen denken om inderdaad het bedrijf meer gemeenschappelijk te maken. Laat een werknemer maar meedelen in de verantwoordelijkheid en kijken hoe dan wordt gedacht over het meenemen van stiften en hectoliters diesel.

Kortom, dit issue doet genoeg vragen en mogelijkheden over stelen opwaaien. Misschien zelfs wel genoeg voor een aardige discussie. Dus: wat vindt u?

(Deze post verscheen eerder op RMblog)

De wetenschapper

Niet lang geleden zat ik aan bij een diner. Het gezelschap was verdeeld over drie tafels, en wij waren uitverkoren om bij twee excentrieke Britten plaats te nemen. De heren, volgens sommige aanwezigen latente relnichten, deden hun uiterste best om indruk op ons te maken, en dan met name op de vrouwelijke schonen. Dat leidde soms tot hilarisch overdreven volgen van etiquette. Maar naast dat ook bijzondere gesprekken en uitspraken. Dat ging van het kennen van de pianist van het Ritz in Londen (Edgar, ofzo, die ook nog met Sinatra had opgetreden), tot het verklaren dat slavernij het beste was dat de Afrikanen ooit was overkomen (zie maar, ze proberen nu allemaal in onveilige bootjes naar ons toe te komen, terwijl wij dat vroeger gewoon georganiseerd voor ze deden). Interessant vond ik de constatering dat het met die ‘Global Warming’ allemaal wel meeviel. Het was namelijk alllang wetenschappelijk aangetoond dat er helemaal geen sprake was van een door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde. En dat was waar ik het interessant begon te vinden.

De heren hadden namelijk een punt. Waar het gaat om de opwarming van de aarde is elk standpunt inmiddels wel bewezen door een of meerdere wetenschappers. Ook al staan bepaalde standpunten recht tegenover elkaar. Hoe kan je als leek nog weten wat wel en wat niet waar is. Mijn punt is, dat je dat niet kan. Je kan alleen maar aan een (groep) van de wetenschappelijke bewijsvoeringen het meeste geloof hechten, omdat die uitleg jou het beste past of op jou het meest geloofwaardig overkomt. Zolang je het zelf niet hebt onderzocht, of in de gebruikte onderzoeksmethoden, weet je niets zeker. Je hebt alleen maar een beeld bij wat het meest waarschijnlijk is. Dat geeft ook niet, als je je dat maar beseft. En dat is nou wat veel mensen niet doen. Die schermen met wetenschappelijk bewijs alsof het de enig geldende waarheid is, en zijn doof voor andere opvattingen, ook al worden die ook ondersteund door wetenschappelijk bewijs. Volgens mij zijn het juist de tegengeluiden geweest die voortuitgang mogelijk hebben gemaakt. Niet dat tegengeluiden nou per definitie altijd waar zijn, in dit geval denk ik persoonlijk zelfs van niet, maar zonder tegengeluiden hadden we nu nog steeds ‘geweten’ dat de aarde plat was. De wetenschap, en misschien zelfs wel onze hele vooruitgang en beschaving, is gebaseerd op het systeem van thesen en anti-thesen.

Toen ik niet veel later in een gesprek verzeild raakte waarin wederom de opwarming van de aarde aan bod kwam, vertelde ik dan ook dat er mensen waren die daar nog niet zo zeker van waren. Nou, dat was in de betreffende groep, met name bij een van de dames, toch echt iets dat regelrecht het verkeerde keelgat inschoot. Eraan voorbij gaande dat het niet mijn mening was, maar dat ik slechts stelde dat er mensen waren die daar, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs, aan twijfelden, werd ik als weinig intelligent terzijde geschoven. Wat wist ik daar nou van?! De dame in kwestie woonde namelijk samen met een wetenschapper, en die wist het toch zeker wel! Het leek alsof ik zojuist had beweerd dat de aarde om de zon draait.

Wat is jouw doel?

Dat bedrijven vaak in afgebakende gebieden, zoals afdelingen, werken en denken is niet iets nieuws. Het meest verrassende aan die constatering is dat ze dat nog steeds doen. Een van de grote voorvechters van een meer holistische benadering is Eliyahu M. Goldratt. Al in 1984 verscheen zijn boek Het Doel, waarin hij zijn Theory of Constraints weergeeft. Met zijn systeemdenken en wetenschappelijke benadering weet hij bedrijven beter te laten presteren. En dat weergegeven in wat men een ‘business novel’ noemt: een managementboek in romanvorm.

Voor het romanaspect van Het Doel kan je het beter laten liggen. Er
zijn veel schrijvers die dat trucje beter kunnen. Maar de principes van
de Theory of Constraints
worden wel haarfijn uitgelegd. Door op een wetenschappelijke manier
naar een systeem als geheel te kijken, kan men op zoek gaan naar de
punten waar het misgaat. Daarbij geldt het principe dat een ketting zo
sterk is als de zwakste schakel, en dat juist alles in het werk moet
worden gesteld om die schakel te versterken. Of in ieder geval optimaal
te laten presteren. Maar dan ben je er nog niet. Het is niet alleen
belangrijk om die zwakste schakel, of ‘constraint’, te vinden en te
versterken, maar dat in een continu proces te doen. Want het
verstevigen van de zwakste schakel kan wel eens betekenen dat een
andere schakel de zwakste wordt. Zo, op basis van de vijf stappen waar
de hoofdpersoon in het boek al lerend achter komt, zet je een continu
verbeterende organisatie neer. Dat alles zonder het belangrijkste uit
het oog te verliezen: het doel van die organisatie.

De theory of constraints wordt inmiddels veel, en met succes,
toegepast. En niet alleen in fabrieken. Ook de dienstverlenende
bedrijven zien steeds meer in methoden die er nauw verwant mee zijn,
zoals LEAN. Voor degenen die hun organisatie beter willen laten
presteren: lees dit boek.

Deze post verscheen eerder op RM Blog.

De droom van Clotilde

Zucchini with goat cheese

Clotilde Dusoulier leeft een droom. Ze woont in de wijk Montmartre in Parijs en heeft van haar hobby haar werk gemaakt. Ze kookt, schrijft daarover, en over alles wat er mee te maken heeft, op haar weblog. Dat is zo succesvol, dat ze er tegenwoordig van kan leven. En, haar eerste kookboek is inmiddels uitgegeven.

Het kookboek staat vol eenvoudige gerechten. Niet zozeer in de bereidingswijze, als wel vanwege de ingredi├źnten. Niet verwonderlijk, gezien de titel van zowel weblog als kookboek, zijn courgette en chocola de favorieten.

Ik heb het uiteraard getest en een van de eenvoudige gerechten gemaakt. Courgettecarpaccio met geitekaas, basilicum en frambozenazijn. Een prachtige combinatie. Maar wat nog meer aanspreekt uit haar kookboek, is de toelichting op haar kookfilososfie: gebruik recepten als inspiratie en niet als handleiding. Een recept is een uitgangspunt waar je zelf rustig een variatie op kan fantaseren. Dat kan wel eens mislukken, maar daar leer je dan weer van. Dat alles resulteert in een inspirerend kookboek. En van Clotilde, daar gaan we vast nog meer van horen.

Weggespoelde woorden

De grauwe hemel drukt.
Woorden blijven weg, het scherm leeg
Met het stof heeft de regen
de inspiratie uit de lucht gespoeld.
Het stroomt weg door de goten,
ongrijpbaar voor pen en toetsenbord.

Als het opklaart zie ik ze weer:
de letters dansen letterlijk voor mijn ogen.
Maar voordat ik de woorden zie,
betrekt het weer.